- Tăng trưởng kinh tế và lạm phát là hai vấn đề cơ bản, quan trọng trong kinh tế vĩ mô. Sự tác động qua lại của tăng trưởng kinh tế và lạm phát hết sức phức tạp, không phải lúc nào cũng tuân theo những quy luật kinh tế, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế vừa thoát khỏi khủng hoảng như hiện nay. Xung quanh vấn đề này, các chuyên gia đầu ngành đã có những nhận định và kiến nghị khách quan.

TS. Lê Đức Thúy - Chủ tịch UB Giám sát tài chính quốc gia : Lạm phát khó vượt một con số trong năm nay 

So với tháng 1, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2010 tăng 1,96%, tương đương với các năm từ 2003 đến 2007 (Chỉ số giá tháng 2 của các năm từ 2003 đến 2007 lần lượt là 2,25%; 3%; 2,5%; 2,1% và 2,2%); loại trừ hai năm có diễn biến khác thường là năm 2008 tăng quá cao, còn năm 2009 lại suy giảm. Nhìn vào đó có thể khẳng định, mức tăng giá 2 tháng đầu năm 2010 không phải là bất thường. Dự kiến, giá cả tháng 3 sẽ có chiều hướng tăng nhẹ ở mức 0,5-1% và CPI quý I/2010 sẽ tăng khoảng 4%.

Như vậy, không có gì phải lo lắng về mức tăng giá trong những tháng đầu năm 2010 này. Nguyên nhân cơ bản khiến người ta lo lắng về điều này là do có sự điều chỉnh tăng giá liên tục trong một thời gian ngắn: 2 lần điều chỉnh giá xăng, 2 lần điều chỉnh tỷ giá hối đoái, điều chỉnh giá nước sinh hoạt, điều chỉnh giá điện... Tâm lý lo ngại lạm phát sẽ tăng cao nên đến hành động cơ hội "té nước theo mưa" nâng giá hàng hóa lên. Thực tế, giá nhiều mặt hàng thực phẩm trong tháng 3 đã giảm mạnh, điển hình như gạo, Nhà nước đã phải chỉ đạo mua vào nhiều để "đỡ giá" cho người nông dân... Do đó cần tránh và chống hiện tượng đầu cơ tâm lý, lạm phát tâm lý.

Tôi cho rằng, với mục tiêu giữ lạm phát ở mức 7% trong năm nay như Quốc hội đã đề ra là rất khó nhưng chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được. Năm 2009, trước bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước phải đối mặt với vô vàn khó khăn, không ai tin lạm phát có thể ở mức thấp, thế nhưng kết thúc năm, lạm phát chỉ tăng 6,88%, trong khi năm 2008 lạm phát tăng lên đến 20%. Vì vậy, không thể nhìn vào kết quả CPI của hai tháng đầu năm mà xác định chính xác lạm phát cho cả năm.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã khẳng định: "Chúng ta đủ khả năng kiểm soát lạm phát, không thể coi thường nó nhưng không nên lo lắng quá. Chúng ta hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu Quốc hội đề ra, hiện Chính phủ không đặt vấn đề điều chỉnh chỉ tiêu kiềm chế lạm phát”. Tin rằng, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ cùng sự đồng thuận cao của nhân dân và cộng đồng DN, chắc chắn lạm phát vượt một con số trong năm nay là rất khó xảy ra.

Bên cạnh sự biến động giá cả một số mặt hàng thiết yếu, tín dụng cũng đã biến động tăng 1,4% vừa qua là hoàn toàn phù hợp với tính quy luật của những tháng đầu năm. Không tính năm 2008 là năm có lạm phát cao, tăng trưởng tín dụng cùng kỳ các năm 2007, 2009 lần lượt là 2,09% và 1,82%. Về chính sách tiền tệ, cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng tổng phương tiện thanh toán và dư nợ tín dụng khoảng 25%. Điều hành linh hoạt và thận trọng lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu, kết hợp với kiểm soát tín dụng theo mục tiêu.

PGS, TS Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam: Kiềm chế lạm phát - công việc khó nhất trong năm

Phòng ngừa lạm phát cao tái xuất hiện là công việc khó khăn nhất trong năm 2010 nếu muốn ổn định kinh tế vĩ mô. Có nhiều lý do để lo ngại lạm phát cao có thể tái xuất hiện trong năm nay. Những yếu tố làm gia tăng lạm phát là tương đối rõ và thể hiện việc tăng trưởng tín dụng. Cung tiền cũng ở mức khá cao khi ngân sách chi tới 42-43% GDP cho đầu tư, thâm hụt ngân sách ở mức cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây, lên đến 6,9% trong năm 2009. Đó là chưa kể đến lộ trình tăng lương trong năm 2010, cộng với tình hình kinh tế thế giới ấm lên sẽ làm giá cả các mặt hàng tăng…

Sau 2 tháng đầu năm 2010 CPI của cả nước đã tăng 8,04% so với 2 tháng đầu năm 2009; cùng với đó nhiều mặt hàng thiết yếu như điện, nước, xăng, than... đều được điều chỉnh tăng giá sẽ là áp lực lớn cho công tác điều hành của Chính phủ nhằm hoàn thành mục tiêu Quốc hội đề ra lạm phát không vượt quá 7%.

Tôi cho rằng, tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, tạo tiền đề thuận lợi cho nền kinh tế tăng trưởng bền vững hơn trong dài hạn và kiềm chế lạm phát ở mức hài hòa là lựa chọn chính xác của Chính phủ. Tuy nhiên, để làm được điều đó, bên cạnh việc phải có nhiều giải pháp cấp bách chỉ đạo triển khai quyết liệt, cần tái cấu trúc nền kinh tế, mà bản chất là tạo ra hành lang pháp lý để đảm bảo phân bổ các nguồn lực đầu tư hiệu quả.

Muốn vậy, cần tạo hai sự đột phá: đẩy nhanh cổ phần hoá DNNN và tạo ra môi trường kinh doanh tiết kiệm chi phí hơn cho DN. Hiện môi trường kinh doanh đã có nhiều cải thiện, nhưng chỉ số ICOR liên tục tăng trong những năm gần đây (năm 2007:5,2, thì năm 2008 tăng lên 6,6 và năm 2009 lên đến 8) là vấn đề đáng quan tâm. Trước hết, phải làm sao để nâng cao hiệu quả đồng vốn đầu tư, hạ thấp chỉ số ICOR xuống, tái cấu trúc nền kinh tế.

Trong bối cảnh hiện nay, nếu cơ cấu không thay đổi thì liệu kinh tế Việt Nam có đi lên được không? Tôi cho rằng, không nên đặt mục tiêu tăng trưởng lên hàng đầu bằng mọi cách, mà là vấn đề lạm phát và các cân đối vĩ mô của nền kinh tế. Hiện nay, chúng ta nên quan tâm đến vấn đề tỷ giá giữa đồng USD và đồng Nhân dân tệ, vì đây cũng chính là một trong những điểm bất ổn của nền kinh tế thế giới.

TS.Vũ Thành Tự Anh - Giám đốc nghiên cứu Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright: Có lý do chính đáng để lo về lạm phát

Nếu nhìn vào chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của năm 2009 là 6,88% thì dường như không có cơ sở để lo lắng về nguy cơ lạm phát cao tái xuất hiện. Tuy nhiên, nếu nhìn vào động thái chính sách vĩ mô thời gian qua, đồng thời đặt nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh chung của kinh tế thế giới, thì có những lý do chính đáng để lo ngại lạm phát có thể quay trở lại trong năm 2010 này.

Đó là nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, việc giảm giá VND trong tháng 11/2009 cùng với sức ép tiếp tục giảm giá VND trong năm 2010 chắc chắn ảnh hưởng tới mặt bằng giá chung. Hơn nữa, kỳ vọng về lạm phát của thị trường vẫn đang được duy trì, thể hiện qua lãi suất trong các phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ ở tất cả các kỳ hạn. Các nhà đầu tư có lý do để tin rằng lạm phát trong những năm tới sẽ cao trở lại, do đó đòi hỏi mức lãi suất cao tương ứng.

Trên thị trường tín dụng, các ngân hàng thương mại vẫn đứng trước sức ép tăng lãi suất huy động, để vừa chuẩn bị thanh khoản cho nhu cầu tín dụng vừa đáp ứng yêu cầu của người gửi tiền khi kỳ vọng lạm phát của họ gia tăng. Quan trọng hơn, sự giằng co giữa mục tiêu khống chế CPI không vượt 7% và tăng trưởng GDP 6,5% trong năm 2010 có thể dẫn tới một số thay đổi đột ngột trong quỹ đạo chính sách. Khác với 5 - 7 năm trước đây, trong thực tiễn đang có sự đánh đổi khá đắt giữa một bên là bất ổn kinh tế vĩ mô đi liền với tăng trưởng cao và ngược lại. Bởi vậy, chủ động hãm lạm phát nên được coi là ưu tiên số một trong nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô trong năm 2010.

Để đạt mục tiêu này, theo tôi, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần thực hiện chính sách tiền tệ thận trọng, nhằm kiềm chế tốc độ tăng trưởng tín dụng và cung tiền. Nếu Chính phủ vẫn muốn duy trì một mức tăng trưởng GDP khả dĩ, thì nên sử dụng chính sách tài khoá vì thực tế cho thấy, trong một nền kinh tế có chế độ tỷ giá gần như cố định như Việt Nam, thì xem ra chính sách tài khoá tỏ ra hiệu quả hơn trong giúp tăng trưởng GDP, đồng thời không gây sức ép quá lớn tới mặt bằng giá.

Tuy nhiên, điều này chỉ đúng nếu như ngân sách được sử dụng thực sự hiệu quả, đồng thời hạn chế hiệu ứng chèn lấn đối với khu vực dân doanh. NHNN cũng cần điều chỉnh chính sách tín dụng USD theo hướng giảm tâm lý găm giữ đồng tiền này, chẳng hạn như thông qua việc duy trì chênh lệch lãi suất USD và vàng so với VND ở mức hợp lý, để khuyến khích người dân giữ VND thay vì găm giữ USD và vàng.

TS Cao Sỹ Kiêm - Nguyên Thống đốc NHNN Việt Nam: Nhận rõ các yếu tố gây áp lực lạm phát

Chúng ta đã đạt được một số thành tựu ở tất cả các mặt bằng kết quả tăng trưởng dương, nhưng chưa bền vững, cân đối vĩ mô chưa ổn định, bội chi ngân sách còn cao, nhập siêu lớn… Đó là mầm mống cho lạm phát trở lại. Nhìn vào chỉ số CPI trong 2 tháng đầu năm và sự tăng giá dồn dập một số mặt hàng thiết yếu như hiện nay có thể nhận thấy giữ lạm phát ở mức một con số là vô cùng khó khăn.

Theo quy luật hằng năm vào sau Tết Nguyên đán chỉ số giá sẽ xuống nhanh, vì tiền trong DN, trong dân, trong ngân hàng nhiều chưa sản xuất, tiêu dùng ngay. Vì vậy, có thể các cơ quan đã lường đón yếu tố đó để đưa ra kế hoạch tăng giá một số mặt hàng thiết yếu. Tuy nhiên, điều chỉnh tăng giá trong cùng một lúc mà làm không tốt công tác quản lý thị trường, quản lý giá cả cũng như minh bạch chính sách thì sẽ dẫn đến những phản ứng thiếu tích cực ngay từ chính thị trường và người dân.

Theo tôi, hiện có bốn yếu tố đang gây áp lực lạm phát: Thứ nhất, độ trượt của chính sách kích thích kinh tế, tăng trưởng tín dụng lên trên 37% của năm vừa qua vẫn sẽ rơi vào quý I và quý II năm nay; Thứ hai, kinh tế thế giới đang phục hồi đồng nghĩa với giá nguyên, vật liệu đang tăng; Thứ ba, những yếu tố như điều chỉnh tỉ giá, tăng giá xăng, tăng giá điện; Thứ tư, những vấn đề tồn tại lâu nay như bội chi ngân sách, chỉ số ICOR cao...

Như vậy trong điều hành kinh tế phải hết sức linh hoạt, liều lượng và sự phối hợp giữa các chính sách phải hợp lý sao cho vừa phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế nhưng đồng thời phải ngăn chặn lạm phát cao trở lại. Chúng ta cũng đang phải đối mặt với mâu thuẫn muốn “kích” kinh tế lên thì phải “bơm” tiền ra, mà làm như vậy cũng sẽ gây áp lực lạm phát.

Trong chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa chúng ta đã có những biện pháp xử lý mạnh như nâng dự trữ bắt buộc, phát hành trái phiếu, hạn chế cho vay... Trong lúc này, những yếu tố về tỷ giá, về lãi suất đang giăng mắc rất nhiều, vả lại chúng ta cũng “khai thác” những công cụ này nhiều rồi. Vì vậy, nên chú trọng chính sách tài khóa. Có hai việc cần làm: thứ nhất là cải thiện chỉ số ICOR, thứ hai là chi tiêu công. Phải đồng thời giảm bội chi ngân sách và tiết kiệm trong chi tiêu của Chính phủ.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng trong năm nay chúng ta phải quyết tâm làm được là: Phục hồi kinh tế nhanh, kiềm chế lạm phát. Muốn vậy phải chuyển cơ cấu kinh tế nhanh, nâng sức cạnh tranh cho cả nền kinh tế và DN. Bội chi ngân sách phải giảm xuống nữa, thâm hụt thương mại và nhập siêu ít đi. Song song với đó, cần tập trung nhiều cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân; Tạo bước chuyển mới về thủ tục hành chính, tạo sự hài hòa giữa tăng trưởng và an sinh, môi trường.

Theo dự đoán của tôi, nếu kiểm soát lạm phát được ở mức khoảng 8% hoặc cao hơn một chút là tốt rồi. Không nên câu nệ quá vào các chỉ tiêu: lạm phát 7%; tăng trưởng 6,2%; tăng trưởng tín dụng 25%.

 http://www.tamnguyen.vn - Chúc các bạn thành công ! 

Mời bạn tham khảo các gói thiết kế web tại đây: http://www.tamnguyen.vn/thietkeweb/